Voor duurzame inzetbaarheid is een goed gesprek belangrijk. Maar dat is ook precies waar het schuurt. Veelal door andere normen en waarden en een andere vorm van communicatie. Hoe je die verschillen kunt overbruggen, lees je in dit artikel.
Cultuurverschillen
Een groot deel van de arbeidsmigranten die werkzaam zijn in Nederland komen uit Oost- en Zuid-Europa (Bron: ABU & NBBU, 2023).
Niet eens zover van ons vandaan, maar toch zijn de cultuurverschillen groot:
De Nederlandse cultuur is vergelijkbaar met andere Germaanse culturen. Ook wel de lineair-actieve culturen genoemd. Ze kenmerken zich door structuur, regels en feitelijkheid. In vergelijking daarmee zijn veel Oost- en Zuid-Europese culturen multi-actief. Ze worden gekenmerkt door gevoelens en relaties, zijn een stuk levendiger, emotioneler, impulsiever en spraakzamer.
Dat kan voor misverstanden zorgen.
Waar lopen uitzenders tegenaan?
Communicatie
We horen het wel vaker: Nederlanders zijn direct. En dat kan in veel culturen onbeleefd overkomen.
In Nederland is het bijvoorbeeld heel gebruikelijk om te vragen: “Hoe is het met je ouders?” na een weekendje weg met de familie. Voor ons hele normale vragen, terwijl dat in andere landen juist te persoonlijk kan overkomen.
Het gevolg? Uitzendkrachten geven vaag antwoord, ontwijken vragen of lijken in onze ogen “niet eerlijk”. Niet omdat ze iets willen verbergen, maar omdat hun cultuur anders met zulke vragen omgaat.
Dit is een goed voorbeeld van waarom de werkgerelateerde communicatie tussen Nederlanders en buitenlanders soms misgaat: Zorg- of ontwikkelgesprekken lopen vast, instructies worden anders geïnterpreteerd en als Nederlander word je misschien als onaardig ervaren.
Verschil in hiërarchie
Daarbij is de hiërarchie veel anders.In Polen en Hongarije zijn werknemers gewend dat een leidinggevende heel duidelijk vertelt wat en hoe iets moet gebeuren. In Nederland verwachten we juist dat iemand zelf initiatief toont. Hierdoor kan deze werknemer afwachtend lijken, terwijl hij simpelweg wacht op duidelijke instructies.
Verder wordt tegenspraak tegenover een leidinggevende gezien als onbeleefd of respectloos. Een uitzendkracht zegt dus sneller “ja” tegen een opdracht, zelfs als hij het niet begrijpt.
Onze regeltjescultuur
In Nederland houden wij van alles zoveel mogelijk vastleggen op papier, zo gaat dat ook in Duitsland en Scandinavië. In de rest van Europa is dat vrij ongebruikelijk en zijn de meeste overeenkomsten gebaseerd op vertrouwen. Wat je daardoor krijgt is dat bijvoorbeeld een schriftelijke opleidingsovereenkomst tussen uitzender en arbeidsmigrant als erg onbeschoft wordt beschouwd: “Vertrouw je me niet?” kan hij of zij al snel denken.
Andere brug van onderwijs naar de arbeidsmarkt
In veel Oost-Europese landen beginnen kinderen later met school en kiezen ze vroeg voor praktisch of economisch onderwijs. Bijbanen zijn niet gebruikelijk, waardoor de stap naar een Nederlandse werkomgeving soms groter kan zijn.
Waar de meeste Nederlanders bijvoorbeeld al een aantal jaar ervaring hebben bij bijbaantjes en stages, is een migrant bijvoorbeeld een stuk theoretischer opgeleid.
Hoe kun je het gesprek aangaan met jouw arbeidsmigranten?
1. Bouw bewust aan je cultuurcompetenties
Leer de basis en verschillen van lineair-actieve en multi-actieve culturen.
2. Bouw een band op!
Zakelijke relaties dienen stap-voor-stap opgebouwd te worden. Ga niet te snel. Waar we in Nederland gewend zijn om na één koffiemomentje al te denken een goede relatie te hebben, vergt dat in multi-actieve culturen wat meer verdieping.
3. Gebruik duidelijke, eenvoudige communicatie.
Gebruik korte zinnen en stel één vraag tegelijk. Vertrouw niet op “ja” als teken van begrip, maar laat vragen herhalen: “Wat heb ik net uitgelegd?”
4. Maak ontwikkeling concreet en visueel
Laat zien welke stappen iemand kan zetten en wat dat oplevert en geef korte, duidelijke keuzeopties.
Cultuurverschillen verdwijnen niet, maar begrip en aanpassing maken veel mogelijk. Door beter aan te sluiten op de manier van communiceren en denken van arbeidsmigranten, wordt duurzame inzetbaarheid echt bespreekbaar. Uitzendkrachten voelen zich veiliger, gehoord en gesteund en dat betaalt zich uit in betrokkenheid, groei en minder verzuim.
Dagtraining Cultuurverschillen
Voor uitzenders die graag meer over dit onderwerp willen weten, organiseren wij op donderdag 21 mei 2026 een Dagtraining Cultuurverschillen. Meer weten of wil je je aanmelden? Klik dan hier!